Όλες οι δημοσιεύσεις από Βαγγέλης Άγας

Aναβίωση μάχης του Ρούπελ

Η συγκίνηση θα περισσέψει και φέτος στο θρυλικό οχυρό Ρούπελ στις Σέρρες όπου θα αναβιώσει η μάχη των Οχυρών πριν από 77 χρόνια. Στόχος της εκδήλωσης, η προώθηση της ειρήνης και της συνεργασίας λαών και κρατών ώστε να μη ξαναζήσει η ανθρωπότητα τη φρίκη του πολέμου. Η ΕΡΤ θα μεταδώσει, για πρώτη φορά, ζωντανά ολόκληρη την αναβίωση της μάχης του Ρούπελ μέσα από την ιστοσελίδα της.


Ο υπερασπιστής του Ρούπελ και ήρωας του 1940, ταγματάρχης Γεώργιος Δουράτσος

Ο διοικητής του οχυρού που με το θρυλικό «τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται» έδωσε το στίγμα της γενναίας ελληνικής αντίστασης


Ο υπερασπιστής του Ρούπελ και ήρωας του 1940, ταγματάρχης Γεώργιος Δουράτσος

«Στο εξής δεν θα λέμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες, αλλά ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες», το είπε δεν το είπε ο Τσόρτσιλ, η ουσία του παραμένει και αποδεικνύεται από κάτι απίστευτες ιστορίες θάρρους και αγνού πατριωτισμού σαν τις περιπέτειες του Οχυρού Ρούπελ.

Ως σύγχρονος Λεωνίδας, ο διοικητής του οχυρού Γεώργιος Δουράτσος αρνείται να υποκύψει στον εχθρό, αρνείται να υπακούσει στο φιρμάνι για παράδοση που φτάνει στα αυτιά του και εκτοξεύει ένα «μολών λαβέ» που θα έκανε υπερήφανους τους αρχαίους Σπαρτιάτες για την πορεία του νεοελληνικού έθνους.

Αυτός βέβαια δεν είχε 300 άντρες, είχε μερικούς παραπάνω ταλαιπωρημένους και μπαρουτοκαπνισμένους στρατιώτες, που πολέμησαν ωστόσο με τέτοια ψυχή που ο άθλος τους θα σφράγιζε τις περιπέτειες των ναζί στον τόπο μας και θα προοιώνιζε τη λυσσαλέα αντίσταση των Ελλήνων στα μήκη και τα πλάτη της επικράτειας.

Η αντίσταση του Οχυρού Ρούπελ στα ελληνο-βουλγαρικά σύνορα έμεινε στην Ιστορία σαν παραμύθι, ένας λαϊκός θρύλος που μεταφέρθηκε από γενιά σε γενιά στέλνοντας στο πάνθεο των ηρώων τους απλούς φαντάρους και τον διοικητή τους που υπερασπίστηκαν με αυτοθυσία την πατρίδα.

H γερμανική επίθεση εκδηλώνεται τα ξημερώματα (5:15 π.μ.) της 6ης Απριλίου 1941, όταν τα γερμανικά στούκας βομβαρδίζουν το στρατηγικής σημασίας οχυρό αλλά και το Κέντρο Αντίστασης Καπίνας. Εκμεταλλευόμενοι μάλιστα την ανωμαλία του εδάφους, οι εισβολείς φτάνουν δίπλα από το οχυρό, σε απόσταση 200 περίπου μέτρων. Η κατάληψή του φαντάζει απλή υπόθεση, αν και οι υπερασπιστές δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη.

Και κόντρα σε κάθε πρόβλεψη και σε πείσμα μεγάλο της Ιστορίας, αποκρούουν όλες τις επιθέσεις του γερμανικού συντάγματος! Οι μάχες ήταν σφοδρές και συνεχίζονται για μέρες. Στις 9 Απριλίου το οχυρό βομβαρδίζεται βαριά από αέρα και έδαφος και στις 5:00 το απόγευμα οι Γερμανοί απαιτούν τη συνθηκολόγηση των υπερασπιστών.

«Τα οχυρά δεν παραδίδονται. Καταλαμβάνονται», απαντά ο ταγματάρχης που δεν καταλαβαίνει από τέτοια. Αυτός και οι άντρες του είναι αποφασισμένοι να δώσουν και τη ζωή τους ακόμα για να κρατήσουν το Ρούπελ. Και απ’ ό,τι φαίνεται, το εννοούσαν. Παρά τον βαρύ βομβαρδισμό μάλιστα, οι οπλίτες του Δουράτσου μοιάζουν να το διασκεδάζουν, καθώς οι επιθέσεις του εχθρού αποκρούονται με μικρές απώλειες.

Οι γερμανοί αγγελιοφόροι επανέρχονται και ενημερώνουν τον ταγματάρχη πως ο αγώνας του είναι μάταιος, καθώς έχει ήδη υπογραφεί η συνθηκολόγηση στη Θεσσαλονίκη μεταξύ του διοικητή του Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας, αντιστράτηγου Μπακόπουλου, και του διοικητή της 2ης Γερμανικής Τεθωρακισμένης Μεραρχίας, αντιστράτηγου Φάελ.

Ο Δουράτσος αρνείται και πάλι: «Εμείς διαταγές δεχόμαστε μόνο από τους ιεραρχικά προϊσταμένους μας και ο αγών θα συνεχιστεί. Πάσαν δέ απόπειρα προσεγγίσεως του οχυρού θα συντριβεί». Κι έτσι με τους άντρες του είναι έτοιμος να συνεχίσει τη λυσσαλέα αντίσταση στη ναζιστική λαίλαπα που κατέβαινε γοργά από τη Βουλγαρία.

Οι Γερμανοί κατάλαβαν ότι το να σπάσουν τη γραμμή του Ρούπελ ήταν ασύμφορο, κι έτσι την παρακάμπτουν! Περνούν στην κοιλάδα του Αξιού από τη Γιουγκοσλαβία και παίρνουν τη Θεσσαλονίκη. Αποκομμένος και περικυκλωμένος, ο Δουράτσος δεν έχει κανένα πρόβλημα στο να συνεχίσει να μάχεται, μέχρι να καταφτάσει τουλάχιστον η επίσημη διαταγή για κατάπαυση του πυρός. Μόνο τότε σταματά την ηρωική αντίσταση.

Οι τίτλοι τέλους δεν έχουν πέσει ακόμα: βγαίνοντας από το φρούριο με τους γενναίους του, βλέπει τους Γερμανούς να αποδίδουν στρατιωτικές τιμές! Ο διοικητής των εχθρών έβαλε τους άντρες του να παρουσιάσουν τα όπλα τους και κάλεσε τον Δουράτσο δίπλα του να επιθεωρήσουν μαζί το άγημα.

Τέτοια αντίσταση δεν είχε ξαναδεί, του ομολογεί, κι ας έχει οργώσει όλη την Ευρώπη. Κανείς από τους υπερασπιστές του συγκεκριμένου οχυρού δεν πιάστηκε μάλιστα αιχμάλωτος.

Τόσο όμως αυτός όσο και οι στρατιώτες του ένιωθαν απογοητευμένοι. Ήταν εξάλλου νικητές κι όχι ηττημένοι και ήθελαν να συνεχίσουν τον αγώνα τους ικετεύοντάς τον να μην παραδοθούν! Τόσοι και τόσοι στρατιώτες περνούσαν δίπλα από τον Στρυμόνα και πετούσαν τα όπλα τους μέσα στο ποτάμι προκειμένου να μην τα πιάσουν στα χέρια τους οι εχθροί.

Οι άντρες του Δουράτσου κατευθύνθηκαν με τα πόδια προς τις Σέρρες, όπου παρέμειναν για λίγες ημέρες μέχρι να αφεθούν ελεύθεροι κατ’ εξαίρεση και με διαταγή του ίδιου του Χίτλερ. Έπεσαν όχι γιατί νικήθηκαν, αλλά γιατί τους ανάγκασαν να παραδοθούν…

Πρώτα χρόνια

dooyratsosoo1

Ο Γεώργιος Δουράτσος γεννιέται την 1η Αυγούστου 1894 στην Άνω Σύρο ως ένα από τα 11 παιδιά του Κάρολου Δουράτσου και της Ελπίδας Βακονδίου. Ολοκληρώνοντας τις σχολικές του υποχρεώσεις, κατατάσσεται στον Εθνικό Στρατό. Η 20ή Σεπτεμβρίου 1915 θα τον βρει στον βαθμό του μόνιμου ανθυπολοχαγού πεζικού, αν και αυτό δεν θα είναι παρά το πρώτο βήμα στη στρατιωτική του εκπαίδευση.

Την ώρα που περνά από διάφορες σχολές πολέμου και κέντρα στρατιωτικής επιμόρφωσης, φοιτά στη Νομική Σχολή, παίρνοντας κάποια στιγμή το πτυχίο του δικηγόρου. Ο λοχαγός Δουράτσος περνά από διάφορες στρατιωτικές μονάδες πεζικού και αναλαμβάνει κάποια στιγμή τη Στρατιωτική Διοίκηση Δυτικής Μακεδονίας, ως ταξίαρχος πια.

dooyratsosoo8

Ταυτοχρόνως, είναι μπαρουτοκαπνισμένος και έχει αποδείξει ήδη τη στρατηγική του ικανότητα στη μάχη, παίρνοντας κι αυτός μέρος στη μικρασιατική εκστρατεία. Μετά θα πολεμήσει στον Β’ Παγκόσμιο γράφοντας μια από τις πιο χρυσές σελίδες αντίστασης στην Ευρώπη και αργότερα θα συμμετέχει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του αδελφοκτόνου εμφυλίου πολέμου.

Το άστρο του θα λάμψει την περίοδο 1940-41, όταν η στρατιωτική ηγεσία τού αναθέτει τη διοίκηση του νευραλγικού οχυρού Ρούπελ, που κάτω από τους τακτικισμούς του θα γίνει ιστορικό…

Το Ρούπελ του ταγματάρχη Δουράτσου

dooyratsosoo4

Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και παρά την ουδετερότητα που είχε διατηρήσει αρχικά η Ελλάδα, γερμανοβουλγαρικά στρατεύματα, φοβούμενα την κατάληψη του οχυρού από τις συμμαχικές δυνάμεις των Αγγλογάλλων που στρατοπέδευαν στη Θεσσαλονίκη, περνούν την ελληνο-βουλγαρική μεθόριο το 1916 και το καταλαμβάνουν. Το Υπουργείο Στρατιωτικών της Ελλάδας το παραδίδει τότε στη Βουλγαρία.

Το Ρούπελ είχε κατασκευαστεί αρχικά κατά τον ελληνο-βουλγαρικό πόλεμο το 1913 πάνω σε αντέρισμα του όρους Τσιγκελί. Πριν από τα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου, το οχυρό είχε πάρει ήδη μια εντελώς νέα μορφή: τώρα είχε μήκος 2,5 χιλιόμετρα και περιελάμβανε 123 οχυρωματικά έργα, διαθέτοντας συγκροτήματα υπόγειων καταφυγίων, αποθηκών, κοιτώνων, λουτρών, μικρού νοσοκομείου κ.λπ.

Οι δαιδαλώδεις υπόγειες στοές επικοινωνίας εκτείνονταν σε περισσότερα από 5 χιλιόμετρα, ενώ ο οπλισμός του την περίοδο εκείνη αποτελούνταν από πέντε αντιαρματικά πυροβόλα, δύο αντιαεροπορικά, πέντε πυροβολεία, πέντε όλμους, 85 πολυβόλα, 25 οπλοπολυβόλα και 53 ολμοβόλα. Οι υπερασπιστές του ήταν μια δύναμη δύο ταγμάτων χιλίων στρατιωτών το καθένα και 27 αξιωματικών.

dooyratsosoo3

Αυτούς παρέλαβε ο ταγματάρχης Δουράτσος όταν του ανατέθηκε η διοίκηση του Ρούπελ, του μεγαλύτερου απ’ όλα τα οχυρωματικά έργα της λεγόμενης «Γραμμής Μεταξά» και του πιο ευαίσθητου στρατηγικά, καθώς επέβλεπε το μόνο αξιοπρεπές οδικό και σιδηροδρομικό πέρασμα από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα. Αν έπεφτε στον εχθρό, τότε ο δρόμος προς τη Θεσσαλονίκη θα ήταν ορθάνοιχτος και χωρίς σοβαρή αντίσταση.

Αυτό το οχυρό προσπάθησε να καταλάβει το 125ο Σύνταγμα Συνοριακού Πεζικού των Γερμανών, το οποίο ενώθηκε με τάγμα μηχανοκίνητου πεζικού, λόχους γρεναδιέρων, λόχο σκαπανέων εφόδου αλλά και πυροβολαρχίες.

Όλοι αυτοί συγκεντρώθηκαν στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα μέχρι την 5η Απριλίου 1941 και τώρα ήταν έτοιμοι για την επίθεση. Ο συνταγματάρχης Έριχ Πέτερσεν έδωσε το σύνθημα της επίθεσης την 5:15 πρωινή της 6ης Απριλίου, με τα βομβαρδιστικά καθέτου εφορμήσεως Στούκα να ανοίγουν τον δρόμο για την προέλαση.

dooyratsosoo5

Ήταν σαφές ότι οι Γερμανοί δεν περίμεναν τέτοια αντίσταση από πλευράς Ρούπελ, έχοντας προφανώς υποεκτιμήσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα του οχυρού. Η πρώτη μέρα θα βρει τον εχθρό να αποσύρεται άρον άρον και να ζητά τη συνδρομή της Λουφτβάφε και του βαρέως πυροβολικού. Όπως είπε σχετικά ο Πέτερσεν, οι Γερμανοί γλίτωσαν εκείνη τη μέρα την πανωλεθρία μόνο χάρη στην παροιμιώδη αφλογιστία των ελληνικών βλημάτων (3 στα 5, αναφέρει στα χαρτιά του).

Βομβαρδισμοί και επιθέσεις με κάθε είδους όπλα, αυτοκινούμενο πυροβολικό, φλογοβόλα και αεροπλάνα, συνεχίστηκαν με σφοδρότητα και τις επόμενες ημέρες, 7 και 8 Απριλίου, χωρίς να σημειωθεί όμως καμία πρόοδο στη θέση των Γερμανών. Το οχυρό έδειχνε να αντέχει προξενώντας ταυτόχρονα σοβαρότατες απώλειες στους επιτιθέμενους.

Το ίδιο μοτίβο συνεχίστηκε και την 9η Απριλίου, όταν τα αντιαρματικά του Ρούπελ ανακόπτουν άλλη μια γερμανική επίθεση. Οι Έλληνες δεν κάμπτονται και οι Γερμανοί μετρούν και πάλι βαριές απώλειες. Διαβλέποντας τον κίνδυνο του αποδεκατισμού, ο εχθρός αλλάζει στρατηγική: αν δεν μπορούν να διασπάσουν την οχυρωματική μας γραμμή κατά μήκος των συνόρων προς τη Βουλγαρία, μπορούν κάλλιστα να την παρακάμψουν.

dooyratsosoo6

Περνούν λοιπόν μέσω Γιουγκοσλαβίας στην πεδιάδα του Αξιού και ο δρόμος προς τη Θεσσαλονίκη μοιάζει ανοιχτός. Όλη η «Γραμμή Μεταξά» είχε τώρα αποκοπεί από τον κορμό της ελληνικής άμυνας και ο αγώνας των οχυρών φάνταζε μάταιος. Όχι στα μάτια του Δουράτσου και των φαντάρων του όμως.

Κατά τις 5:00 το απογευματάκι της 9ης Απριλίου, οι Γερμανοί γνωστοποιούν στους υπερασπιστές του οχυρού τη νέα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον πόλεμο, καλώντας τον ταγματάρχη να το παραδώσει χωρίς άλλη αντίσταση. «Τα οχυρά δεν παραδίδονται, αλλά καταλαμβάνονται», απαντά αυτός και δικαιολογεί μετά την απόφασή του στη βάση πως δεν έχει τέτοιες διαταγές από το ΓΕΣ. «Ο αγών θα συνεχιστεί, πάσα δε απόπειρα προσεγγίσεως του οχυρού θα συντριβεί», τελειώνει με το ίδιο αγέρωχο ύφος.

Δεν πιστεύει μάλιστα τους γερμανούς απεσταλμένους, πιστεύοντας πως πρόκειται για μπαγαποντιά μπας και το καταλάβουν με δόλιο τρόπο! Η διαταγή ήρθε ωστόσο, πρώτα τηλεφωνικώς και μετά εγγράφως, από τον διοικητή του ΤΣΑΜ (Τμήμα Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας), αντιστράτηγο Μπακόπουλο, ενημερώνοντας όλα τα αντιστεκόμενα οχυρά περί κατάπαυσης του πυρός και παράδοσής τους στον εισβολέα. Ο αγώνας είναι πλέον άσκοπος και δεν πρέπει να χυθεί άλλο ελληνικό αίμα, σημειώνει ο αντιστράτηγος στους υφισταμένους του, αν και ο Δουράτσος και οι άντρες του δεν το βλέπουν ακριβώς έτσι.

dooyratsosoo7

Παρά ταύτα, σκύβει το κεφάλι και παραδίδεται στις 10 Απριλίου. Όταν βγαίνουν από το οχυρό, βλέπουν τους Γερμανούς να τους αποδίδουν στρατιωτικές τιμές και τον διοικητή τους να καλεί τον έλληνα ταγματάρχη να επιθεωρήσουν από κοινού το γερμανικό απόσπασμα, το οποίο παρουσιάζει τα όπλα προς τιμή των ηρωικών υπερασπιστών του Ρούπελ. Τα γερμανικά στρατεύματα «μας εσεβάσθησαν και μας ετίμησαν», γράφει το πόρισμα Πλευράκη.

Σε ένδειξη σεβασμού για τη γενναία αντίσταση, η ελληνική σημαία αντικαταστάθηκε στο Ρούπελ από τη ναζιστική μόνο όταν και ο τελευταίος έλληνας φαντάρος ήταν πια πολύ μακριά για να τη δει. Ο Δουράτσος μέτρησε 44 νεκρούς και 152 τραυματίες, υποχρεώνοντας τους Γερμανούς σε απώλειες 400 αντρών.

Όπως είπαμε, οι έλληνες οπλίτες πετούσαν τα όπλα τους στον Στρυμόνα ή τα έθαβαν σε κρυψώνες, μπας και χρειαστεί να τα ξαναπιάσουν αργότερα για να συνεχίσουν τον αγώνα. Έφυγαν από το Ρούπελ με το κεφάλι ψηλά, καθώς ήξεραν πως ήταν οι νικητές της μάχης που μαινόταν εκεί για τέσσερα μερόνυχτα.

dooyratsosoo9

Ενδεικτικό του κλίματος που επικρατούσε στο Ρούπελ παρά τους σφοδρούς βομβαρδισμούς από στεριά και αέρα ήταν το τηλεγράφημα που στάλθηκε στο ΓΕΣ: «Το ηθικόν των στρατιωτών υπέροχον. Τους βομβαρδισμούς και την κόλασιν πυρός υποδέχοντο με ζητωκραυγάς».

Πριν εγκαταλείψει το Ρούπελ, ο Δουράτσος έκαψε όλα τα απόρρητα έγγραφα και τους χάρτες με τις λεπτομέρειες της κατασκευής των οχυρών, προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των Γερμανών. Όσο το έκανε αυτό, οι στρατιώτες του τον εκλιπαρούσαν να μην παραδώσει τα οχυρά!

dooyratsosoo10

Αναφέρεται χαρακτηριστικά για τη μέρα της παράδοσης: «Στην απέναντι όχθη του ποταμού υπάρχει ένας ένοπλος στρατιώτης. Δεν έχει παραδώσει το όπλο του και φωνάζει προς τους απέναντι οδηγούμενους στρατιώτες στην αιχμαλωσία: ‘‘Έλληνες, το βλέπετε τούτο δω;’’, δείχνοντάς τους το τουφέκιόν του. ‘‘Εγώ τούτο δω δεν το παραδίνω’’. Και το πέταξε μέσα στα ορμητικά νερά του ποταμού Στρυμόνα προκειμένου να μην πέσει στα χέρια του εχθρού»…

Κατοπινά χρόνια

dooyratsosoo2

Ο ταγματάρχης Δουράτσος τιμήθηκε εκτεταμένα για τις υπηρεσίες που προσέφερε στην πατρίδα. Έλαβε το μετάλλιο της Νίκης Ευρωπαϊκού Πολέμου 1914-1918, το Αριστείο Ανδρείας Επιχειρήσεων Μικράς Ασίας, το Αριστείο Ανδρείας Επιχειρήσεων Οχυρών 1941, το Αριστείο Ανδρείας Επιχειρήσεων Οχυρού Ρούπελ, το μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας, το μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων Οχυρού Ρούπελ, το μετάλλιο Εξαιρέτων Πράξεων Επιχειρήσεων 1941, τον Πολεμικό Σταυρό Γ’ Τάξεως, το παράσημο Φοίνικας Γεωργίου Β’ και τον Σταυρό Γεωργίου Α’.

dooyratsosoo16

Αποστρατεύθηκε στις 10 Μαΐου 1950 με τον βαθμό του υποστράτηγου. Μέχρι και τον θάνατό του στις 12 Νοεμβρίου 1981, έζησε κοντά στην οικογένεια του αδελφού του, Αντώνη, μιας και ο ίδιος δεν παντρεύτηκε ποτέ. Ενταφιάστηκε με πλήρεις στρατιωτικές τιμές στο κοιμητήριο του καθολικού ναού Αγίου Λουκά στο Ηράκλειο της Αττικής. Τα οστά του φυλάσσονται στο καθολικό κοιμητήριο της εκκλησίας.

dooyratsosoo11

Με απόφαση της δημοτικής αρχής της Ερμούπολης Σύρου, η προτομή του στήθηκε σε περίοπτη θέση της κεντρικής πλατείας. Ανάλογη προτομή τοποθετήθηκε στην είσοδο του Μουσείου του Οχυρού Ρούπελ, που τόσο σφράγισε ο Δουράτσος το ιστορικό του χαρακτήρα του…

Πηγη ΕΡΤ & newsbeast.gr

Αυτοψία στο αρχαιότερο ναυτικό ιερό στον κόσμο. Το νησί -πυραμίδα του Αιγαίου που έχει προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον. (βίντεο)

Το ακατοίκητο πλέον νησί της Κέρου έχει χαρακτηριστεί ως το αρχαιότερο νησιωτικό ιερό στον κόσμο, όπου πραγματοποιούνταν σύνθετες τελετουργίες. Οι ερευνητές σήμερα πιστεύουν ότι η απάντηση στο αρχαιολογικό αίνιγμα βρίσκεται σε μια γειτονική νησίδα που βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού. Πριν από 4.500 χρόνια, η νησίδα ενωνόταν με μια λωρίδα στεριάς με την Κέρο. Ήταν το φυσικό λιμάνι του νησιού που έβλεπε στο βόρειο, νότιο και δυτικό Αιγαίο. Με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, το πέρασμα βυθίστηκε, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μια ξεχωριστή νησίδα, που ονομάστηκε Δασκαλιό. Το Δασκαλιό έχει προκαλέσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Έρευνες και ανασκαφές από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και το Ινστιτούτο Κύπρου έχουν φέρει στο φως υπολείμματα ενός ιδιαίτερου αρχαίου οικισμού.
daskalio-3-logo-768x283

Πανοραμική φωτογραφία του Δασκαλιού και της δυτικής πλευράς της Κέρου. Η περιοχή σύμφωνα με τον καθηγητή Ρένφριου ήταν «το αρχαιότερο ναυτικό ιερό στον κόσμο». Οχυρώθηκε 1.000 χρόνια πριν από τις Μυκήνες….

Πανοραμική φωτογραφία του Δασκαλιού και της δυτικής πλευράς της Κέρου. Η περιοχή σύμφωνα με τον καθηγητή Ρένφριου ήταν «το αρχαιότερο ναυτικό ιερό στον κόσμο». Οχυρώθηκε 1.000 χρόνια πριν από τις Μυκήνες. «Δασκαλιό το νησί Αίνιγμα» Αυτός είναι ο τίτλος του επιστημονικού αρχαιολογικού περιοδικού «World Archaeology» που αναφέρει ότι στη βραχονησίδα δημιουργήθηκε για πρώτη φορά ένας τύπος οικισμού που δεν υπήρχε πουθενά αλλού στην Ευρώπη. Η Κέρος και η λεηλασία της Από τη δεκαετία του 50, η Κέρος λεηλατήθηκε συστηματικά από λαθρανασκαφείς, οι οποίοι άρπαξαν αναρίθμητες αρχαιότητες. Ανάμεσά τους ήταν πολλά μαρμάρινα ειδώλια, τα οποία αποτελούσαν κορυφαία δημιουργήματα γλυπτικής του Κυκλαδίτικου πολιτισμού. Πολλά κατέληξαν σε προσωπικές συλλογές, ενώ άλλα πωλήθηκαν σε μουσεία των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Αυστραλίας. Το μεγαλύτερο μέρος των κλεμμένων ειδωλίων της Κέρου κατέληξαν στην χήρα του καθηγητή Έρλενμαγιερ, που ήταν κάτοχος μιας πλούσιας συλλογής αρχαιοτήτων. Τη δεκαετία του ’90 η χήρα αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή από αρχαιότητες που είχε στην κατοχή της η οποία αποτελούταν από 110 θραύσματα του «θησαυρού της Κέρου». Μετά από πολλές δημοπρασίες, τα περισσότερα αρχαία της συλλογής μεταφέρθηκαν στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Οι αρχαιολόγοι πληροφορήθηκαν για την αρπαγή του πλούτου της Κέρου. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και το Ινστιτούτο της Κύπρου οργάνωσε ανασκαφές για την επίλυση του μυστηρίου της Κέρου.
daskalio-vasilopoulos-1-768x384

Η «Μηχανή του Χρόνου» συναντήθηκε με τον σερ Κόλιν Ρένφριου, έναν από τους πιο διακεκριμένους αρχαιολόγους και ερευνητές στον κόσμο, στο Κουφονήσι. Στο βάθος διακρίνεται η Κέρος και η νησίδα Δασκαλιό που έχει σχήμα πυραμίδας…

Η «Μηχανή του Χρόνου» συναντήθηκε με τον σερ Κόλιν Ρένφριου, έναν από τους πιο διακεκριμένους αρχαιολόγους και ερευνητές στον κόσμο, στο Κουφονήσι. Στο βάθος διακρίνεται η Κέρος και η νησίδα Δασκαλιό που έχει σχήμα πυραμίδας. Το 1963 ο αρχαιολόγος Χρίστος Ντούμας πήγε στο νησί. Ο Ντούμας, καθώς και άλλοι αρχαιολόγοι όπως η Φωτεινή Ζαφειροπούλου και Κωνσταντίνος Τσάκος ανακάλυψαν επιπλέον μαρμάρινα θραύσματα ειδωλίων, έναν τάφος που περιείχε αγγεία και ένα ολόκληρο μαρμάρινο ειδώλιο. Τα ευρήματα μαρτυρούσαν ότι η Κέρος αποτελούσε σημαντικό κέντρο μαρμαρογλυπτικής των Κυκλάδων κατά τη 3η χιλιετία π. Χ. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στο νησί υπήρχε κατά την Πρωτοκυκλαδική εποχή λατρευτικό κέντρο παρόμοιας εμβέλειας με το Ιερό του Απόλλωνος στη Δήλο στα κλασικά χρόνια. Δημοσίευμα του Guardian με τα μυστικά του Δασκαλιού και της Κέρου
guardian-keros-400x285Σύμφωνα με τον καθηγητή του Κέιμπριτζ Κόλιν Ρένφριου τα ειδώλια έφτασαν στο νησί σπασμένα. Πιστεύει ότι όσοι προσέρχονταν στο ιερό κατέστρεφαν τα γλυπτά κατά τη διάρκεια κάποιας τελετής και τα εναπόθεταν εκεί. Δασκαλιό, το νησί «πυραμίδα» Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ότι η Κέρος ήταν το κεντρικό νησιωτικό ιερό από το 2750 έως το 2550 π.Χ., πριν να μεταφερθεί στο Δασκαλιό. Περίπου από το 2550 έως το 2400 π.Χ., άρχισαν οι εργασίες αναδιαμόρφωσης της βραχώδους νησίδας σε οικισμό με πέτρινα κτίρια. Περισσότεροι από 1.000 τόνοι πέτρας μεταφέρθηκαν δια θαλάσσης από τη Νάξο, η οποία βρίσκεται 10 χιλιόμετρα μακριά από το Δασκαλιό. Οι επίπεδες επιφάνειες που κατασκευάστηκαν, έκαναν το νησί που είχε φυσικό πυραμοειδές σχήμα να μοιάζει με βαθμιδωτή πυραμίδα. Ήταν σαν ένα μνημείο που έβγαινε από τη θάλασσα. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν έναν πολιτισμό που άκμασε χίλια χρόνια πριν από την ανέγερση των Μυκηναϊκών ανακτόρων. Κάτω από την επιφάνεια των πέτρινων επιπέδων, ανακάλυψαν στοιχεία από ένα σύστημα αποστραγγιστικών σηράγγων μελετημένο με κάθε λεπτομέρεια. Αυτό που δεν είναι γνωστό είναι αν χρησιμοποιούνταν για τη διαχείριση του καθαρού νερού ή για αποχέτευση. Σύμφωνα με την αρχαιολόγο Εύη Μαργαρίτη από το Κυπριακό Ινστιτούτο «η Κέρος δεν ήταν αυτοσυντηρούμενη, αλλά έκανε εισαγωγές τροφίμων από άλλες περιοχές».
daskalio-5-768x384

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν δυο εργαστήρια με κατάλοιπα μετάλλων, αλλά και αντικείμενα όπως ένα μολύβδινο τσεκούρι. Αυτό που τους κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν τα λίθινα σκαλοπάτια….

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν δυο εργαστήρια με κατάλοιπα μετάλλων, αλλά και αντικείμενα όπως ένα μολύβδινο τσεκούρι. Αυτό που τους κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν τα λίθινα σκαλοπάτια. Όμως, παρόλο που το Δασκαλιό δεν μπορούσε να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες των κατοίκων σε τρόφιμα και πρώτες ύλες, τα ευρήματα των πέτρινων επιπέδων μαρτυρούν ότι ήταν ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα μέρη των Κυκλάδων. «Ο πληθυσμός στον οικισμό αυξανόταν αισθητά σε συγκεκριμένες περιόδους, πιθανότατα κατά τη διάρκεια γιορτών και τελετουργιών, όταν ο κόσμος ερχόταν για να προσφέρει λατρευτικά αντικείμενα. Αυτός ο κόσμος πιθανότατα έμενε αρκετές μέρες», ανέφερε ο σερ Κόλιν Ρένφριου.

daskalio-4-768x384

Σύμφωνα με τον Κόλιν Ρένφριου οι δημιουργοί τους κατέστρεφαν τα γλυπτά κατά τη διάρκεια κάποιας τελετουργίας, τα μετέφεραν από τις Κυκλάδες στην Κέρο και τα εναπόθεταν στο ακρωτήρι του Κάβου στην Κέρο, που αποτελούσε την περίοδο εκείνη ένα μεγάλο ιερό….

Σύμφωνα με τον Κόλιν Ρένφριου οι δημιουργοί τους κατέστρεφαν τα γλυπτά κατά τη διάρκεια κάποιας τελετουργίας, τα μετέφεραν από τις Κυκλάδες στην Κέρο και τα εναπόθεταν στο ακρωτήρι του Κάβου στην Κέρο, που αποτελούσε την περίοδο εκείνη ένα μεγάλο ιερό. Στο Δασκαλιό βρέθηκαν επίσης, ίχνη μεταλλουργίας. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν δυο εργαστήρια με κατάλοιπα μετάλλων, αλλά και αντικείμενα όπως ένα μολύβδινο τσεκούρι, ένα καλούπι για χάλκινα μαχαίρια και κεραμικά θραύσματα που προέρχονταν από τον εξοπλισμό των εργατών. Αργότερα, βρέθηκε και ένας πήλινος φούρνος. Δραστηριότητες όπως η τήξη των μετάλλων και η χύτευση δείχνουν ότι οι κάτοικοι του Δασκαλιού ήταν έμπειροι μεταλλουργοί. Σύμφωνα με τον συνδιευθυντή των ανασκαφών Μάικλ Μπόιντ από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, στο Δασκαλιό εξελισσόταν η τέχνη της μεταλλουργίας σε μια εποχή που δεν υπήρχαν αρκετές δεξιότητες και οι πρώτες ύλες ήταν περιορισμένες. Τα ευρήματα της βραχονησίδας συνδέθηκαν με τις απαρχές της αστικοποίησης. Δείτε το βίντεο της Μηχανής του Χρόνου, στο οποίο ο καθηγητής Κόλιν Ρένφριου μιλά για τον θησαυρό της Κέρου και το Δασκαλιό:…

Δείτε το βίντεο της Μηχανής του Χρόνου, στο οποίο ο καθηγητής Κόλιν Ρένφριου μιλά για τον θησαυρό της Κέρου και το Δασκαλιό:…

Η Σύρος του Βαμβακάρη | 22/10/18 | ΕΡΤ

Το βαρύ αποτύπωμα του Βαμβακάρη στο ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι ξεκινά από την πατρίδα του τη Σύρο. Τα ίχνη του μεγάλου συνθέτη θέλουν να ακολουθήσουν νέα παιδιά που φοιτούν στη Μεγάλη του Μάρκου Σχολή, στο κυκλαδίτικο νησί, όπου διδάσκουν δεξιοτέχνες της λαϊκής μουσικής.

 

Πηγη ΕΡΤ

Αναζητώντας τον γεωλογικό θησαυρό της Σύρου

Οι πολίτες που απαρτίζουν την “Ανοιχτή Συνέλευση για τη δημιουργία του Γεωπάρκου Σύρου” που συναντώνται περίπου κάθε 2 μήνες στο Αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου Αιγαίου και η ΚοινΣΕπ «Απάνω Μεριά Σύρου» οργανώνουν για τρίτη συνεχή χρονιά 20ήμερο εκδηλώσεων με τίτλο και θέμα: «Αναζητώντας το γεωλογικό θησαυρό της Σύρου» στην Πινακοθήκη Κυκλάδων.

Πηγη syrosagenda.gr

Η «Άλλη διάσταση» του Κώστα Αρβανίτη στην Σύρο

Φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής στην Σύρο

Το ρολόι (Το Κανόνι και το Αηδόνι)

Από το κανόνι και τ’ αηδόνι, του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Το σκέτσάκι διαδραματίζεται κατά την Ιταλική κατοχή στη Σύρο. Ο Ιταλός διοικητής επιθυμεί να κάνει το ρολόι να δουλέψει. Στέλνει μία νταμιντζάνα λάδι. Στον ωρολογοποιό φτάνουν ελάχιστα γραμμάρια σε μπουκάλι αρώματος! Ο καθένας έδινε το μισό στον επόμενο δείχνοντας την κατάσταση της πίνας και της εξαθλίωσης κατά την διάρκεια της κατοχής.

 

Πηγη Alexander Kidonakis

Κουμπιέτα στον Άι-Γιάννη των Καπουτσίνων στην Άνω Σύρο

Καθολική τελετή του Πόνου της Παναγίας στον ναό του Άι-Γιαννιού της Άνω Σύρου, στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Η τελετή γίνεται από τον καπουτσίνο πατέρα Δημήτριο Φρέρη. Αρμόνιο παίζει η κυρία Ελπίδα Ρηγούτσου. Καθ’όλη την Σαρακοστή, από την καθαρά Τετάρτη έως τη μεγαλοβδομάδα, στις καθολικές εκκλησίες γινόταν η τελετή του Απόδειπνου, η Κουμπιέτα όπως λεγότανε στην καθομιλουμένη. Όλη η τελετή γινόταν στη λατινική γλώσσα. Η τελευταία κουμπιέτα λεγότανε «ο Πόνος» και ήταν αφιερωμένη στον πόνο της Παναγίας κάτω από το σταυρό. Στα πλαίσια του «εκμοντερνισμού» της καθολικής εκκλησίας το έθιμο αυτό σταμάτησε, με αποτέλεσμα να περνούν στη λήθη οι μουσικές των ύμνων και των αντιφώνων αλλά και η ποίηση του λατινικού λόγου.

 

 

Πηγη kotsos davidoff

Καρναβάλια στο Αιγαίο – ΕΤ1, 1975

Στα 23,50 Στο ντοκιμαντέρ Καρναβάλια στο Αιγαίο παράγωγη της ΕΡΤ του 1975 (μάλλον λανθασμένη ημερομηνία)  γίνετε αναφορά στην Σύρο και στα ζειμπέκια.

Πηγη Μιχάλης Μιχαλακόπουλος mic2bach