Εμμανουηλ Ροΐδης, ο μαχητής διανοουμενος Β’ μερος

 

Εκείνο που πρέπει να υπογραμμιστεί, είναι το ύφος του Ροΐδη, ευρηματικό και σπινθηροβόλο, που κάνει την ανάγνωση των κειμένων του πραγματική απόλαυση, παρά την καθαρεύουσα που χρησιμοποιεί.

Εξάλλου, τα διηγήματα του αποτελούν υποδείγματα μιας προδρομικής, για την εποχή του, διηγηματογραφίας, όπου συνδυάζεται το καθαρά αφηγηματικό με το δοκιμιακό είδος ή και το ευθύ τέρα κοινωνιοκριτικό, αφορμημένο από μία δημοσιογραφική θητεία υψηλού επιπέδου.

Άλλα έργα του: Περί σύγχρονου εν Ελλάδι κριτικής (1877), Περί σύγχρονου ελληνικής ποιήσεως (1877), Τα κείμενα (1877), Γεννηθήτω φως (1879), Αριστοτέλης Βαλαωρίτης (1879), Η Εθνική Βιβλιοθήκη εν έτει 1880 (1880), Το ταξίδι του Ψυχάρη (1888).

 

Αξιόλογο είναι και το μεταφραστικό του έργο, που περιλαμβάνει εκτός από τον Chateaubriand, μεταφράσεις κειμένων του Beaudelaire, του Murger, του Poe και του Dostoevsky.

Κείμενα του Ροΐδη δημοσιευμένα κατά το διάστημα 1859 -1867 επωνύμως και ανωνύμως έχουν θησαυριστεί στην εφημερίδα Αυγή.

Επίσης, πολιτικά και φιλολογικά του κείμενα δημοσιεύτηκαν στις γαλλόφωνες εφημερίδες La Grece, L’independence Hellenique.

Ο Εμμανουήλ Ροΐδης χρησιμοποίησε πλήθος ψευδωνύμων, ως Διονύσιος Φουρλής υπέγραψε σειρά άρθρων με επιστολική μορφή και αποστολέα κάποιον δήθεν κάτοικο του Αγρινίου με τίτλο:<< Η πάπισσα Ιωάννα και η ηθική. Επιστολαί ενός Αγρινιώτου>> (εφημ. Αυγή, 1866).

Χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο Ασμοδαίος από τη θέση του αρχισυντάκτη της ομώνυμης εβδομαδιαίας σατιρικής και ευθυμογραφικής εφημερίδας (1875 – 1876).

Στο ίδιο έντυπο χρησιμοποίησε και το ψευδώνυμο Θεοτούμπης. Άλλα ψευδώνυμα: Χριστόδουλος Αγκάν, Σωφρόνιος Βατοπεδινός, Βορρέας, Πέτρος Βουκέφαλος, Κλέων Γελών, Γιρόδαμος Γουικιδρής, Παναγιώτης Καλαμάς και άλλα πολλά.

Κυκλοφόρησαν διάφορες εκδόσεις των απάντων του, με πιο πρόσφατη το 1978( 5 τόμοι) με επιμέλεια του Α. Αγγέλου.

Εχει, επίσης, δημοσιευθεί εργογραφία του (1984).

Το 1990 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο το διήγημά του<< Το παράπονο του νεκροθάπτου >>, σε σκηνοθεσία του Τάκη Σπετσιώτη, ενώ το 1999 διασκευάστηκε και ανέβηκε σε παράσταση, από τον ίδιο σκηνοθέτη, το διήγημα του Εμμανουήλ Ροΐδη<< Ψυχολογία συριανού συζύγου >>.

Αρχειακό υλικό του βρίσκεται στην βιβλιοθήκη<< Ιωάννης Συκουτρής>> της Ακαδημίας Αθηνών.

Σαντίνα Δεναξά

 

Πηγή: Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Πρόσωπα, Εργα, Ρεύματα, Όροι

εκδόσεις Πατάκη